Ik neem jullie mee in een paar dagen van deze fantastische reis!
Gesteund door vrienden en familie met geld voor 6 waterpompen reizen we af naar het prachtige Cambodja met een bevolking die een afschuwelijke geschiedenis heeft maar niets eist, niets vraagt, vrolijk en dankbaar is …. inderdaad een leermoment. Het zou iedereen gegund moeten worden om dit te mogen beleven, dan waardeer je des te meer de rijkdom die we gewend zijn in ons land.

Na ongeveer 17 uur reizen en 24 uur wakker kwamen we aan in Siem Reap. Buiten de 6 uur tijdverschil ook 33 graden temperatuurverschil, dus even acclimatiseren deze dagen. Na een heerlijke nacht bijtanken halen we de volgende dag onze fietsen op. Zadels omhoog, lampjes en spin erop, bidon vol ORS, Cambodjaanse lucht in de banden en op pad door de rimboe. We gaan op weg naar verschillende plekken om te kijken waar we iets kunnen betekenen voor de bevolking op het gebied van waterpompen. Het is 35 graden en dat is een kleine aanslag op ons gestel. Maar Elzo, ook wel Mr. Soul of Mr. Elzo genoemd en stiekem door mij “the legend”, is al eventjes de 70 gepasseerd maar fietst gestaag door, niet zeuren en op zoek naar mensen waar hij het grootste goed kan halen en brengen wat hij wenst. Een glimlach en een gelukkig mens.

Tijdens zo’n dag fietsen we langs diverse mensen die in het verleden een waterpomp hebben gekregen. Deze worden gecontroleerd, eventueel gerepareerd en uiteraard wordt er ook een praatje gemaakt met de bewoners, met handen en voeten. Tijdens deze “gesprekken” wordt er altijd weer iemand aangedragen die ook een waterpomp nodig heeft. Letterlijk aan de hand of per tuk-tuk worden we dan meegenomen naar een ander deel in het gebied. Zo verspreidt het nieuws zich en gelukkig mede daardoor ook het water.

We werden uitgenodigd bij een Cambodjaanse bruiloft. STWC heeft bij deze grote familie meerdere waterpompen aangelegd. Door strenge regulering voor bewoning rondom de tempels van Angkor Wat door Unesco, heeft de regering een nieuw grondgebied aangewezen waar veel mensen naartoe dienden te verhuizen. Waar eerst een kaal stuk grond was, staan er nu huizen en groeien er weer langzaam maar zeker bomen en struiken.

Waar een waterpomp wordt geplaatst, kunnen de bewoners in ieder geval bouwen, verbouwen en leven door het gebruik van water. De vuilnis wordt gemakshalve onder tafel weggewerkt en later op de dag in open ruimte weg gestookt. Iedere longarts kromt zijn tenen als je ruikt welke geur daar van afkomt. De kindjes lopen gewoon te feesten -met een volume van 120 dB plus – in giftige dampen en ogen super gelukkig. Zo zie je maar… waar je wieg  staat …… daar is je leven. Zouden ze minder gelukkig zijn dan wij met al onze materialistische zin en onzin?

En zo volgen de dagen elkaar op. We gaan onderweg met onze man in het veld Sam Nang richting Eco Soap Bank. Deze fabriek leidt vrouwen op om zelfstandig te werken in de fabriek waar zeepresten worden gezuiverd en verwerkt tot nieuwe zeeptabletten. Eco Soap Bank laat op scholen kinderen plastic inzamelen en in ruil krijgen de kids daar zeep voor terug. Het plastic wordt verwerkt in zeepdoosjes. Deze stichting zit in veel landen in Azië want in Azië heeft maar 1% van de bevolking zeep (denk aan hygiëne en ziektes). Van de directeur hebben we maar liefst zes adressen gekregen voor potentiële plekken voor een waterpomp bij deze powervrouwen.

Volgende stop is de school Stepping Stones. Deze school geeft aan allerlei kinderen uit het gebied les, voornamelijk in het Engels. Je ziet kids van alle leeftijden met leuke juffen. Er zijn een aantal Nederlandse sponsoren die deze school in de lucht houden en er is een ernstig enthousiaste hoofdonderwijzer. Bij de school is ooit een pomp geplaatst door een andere stichting, maar deze is niet diep genoeg geboord waardoor er geen water uit komt. STWC boort minimaal 25 tot 30 meter diep waardoor water verzekerd is. Op deze plek komt nu een nieuwe pomp te staan voor de kinderen, gesponsord door STWC. Op het trainingsveld achter op het terrein wordt aan jongens uit de buurt voetballes gegeven. Daar gooien ze teiltjes met water leeg op het zand omdat ze anders de voeten verbranden. Elzo heeft geregeld dat dit met een pomp en extra slang gemakkelijker die kant op kan… fantastisch!!
We bezoeken nog een aantal oude pompen die geplaatst zijn en worden gecontroleerd. Als we afstappen, schieten de kinderen blij als altijd uit alle hoeken en gaten, want de barang (witte onbekenden) zijn er. Natuurlijk wordt er van alles uit onze tassen gehaald om hen blij te maken. De collega’s en vrienden in Nederland hebben ons goed bedeeld dus we hebben genoeg uit te delen aan boekjes en kleurtjes. Maar het is net een mierenhoop waar je in trapt, als er 1 gealarmeerd is, volgen er meer. Dus de voorraad slinkt snel. Een prachtige tocht van 19.4 km.

Het fantastische effect van onder andere mijn enthousiaste verhalen over het goede werk van de stichting is dat zoveel lieve gulle mensen in Nederland een bedrag (groot of klein) doneren voor een waterpomp. Zo’n pomp kost €450 euro. Daarvoor maak je niet alleen een familie blij, je levert ook een positieve bijdrage aan de werkgelegenheid en aan de eigenwaarde van deze mensen, en  … er blijft nagenoeg niks aan de strijkstok hangen, wat een mooie en pure bijvangst is. Nu ik meereis kan ik zelf kijken waar de pompen komen die mijn persoonlijke sponsoren hebben ingezameld en dat is echt heel bijzonder om te doen. Ik heb nu prachtige plekken gescoord voor  waterpompen die dankzij STWC geplaatst kunnen worden. Maar laten we eerlijk zijn…. hoe belangrijk is dat nu eigenlijk, iedere plek is goed en ernstig gewenst. En het gaat niet om ons “shinen” maar om de mensen en hun bestaan…. want met water begint alles.

Zo, dit was een greep uit de dagen van een prachtige reis. Door tegenslagen als Corona en het uitblijven van toerisme, hebben de mensen door leningen schulden. Desondanks is er een enorme veerkracht en pakken ze zo weer een andere uitdaging op, alles om maar te kunnen overleven . Horecazaken die open en dicht gaan, geen Tozo-regeling. Spullen inpakken en ergens anders iets nieuws beginnen. Kleding, eten, een taxidienst met een tuk-tuk  het maakt niet uit als er maar iets verdiend kan worden. Kracht komt niet voort uit fysiek vermogen, maar uit onverzettelijke wil. Respect, respect, respect

Zal ik volgend jaar voor jou een mooie plek zoeken voor een waterpomp ?

Saskia Nijkrake / 2024

Het bericht Reisverslag Cambodja 2024 verscheen eerst op Stichting Twentse Waterpompen Cambodja.

De eenvoudige reparaties bestaan uit het vervangen van bouten en moeren, rubbers en trekstangen. De meer gecompliceerde gaan zelfs zover dat de terugslagkleppen en/of de gehele gietijzeren waterpomp vervangen moet worden.

Tot 2019 gaf Elzo deze reparaties aan de aannemer Samnang door die dit dan uitvoerde. Gedurende het bezoek van Wim in 2019 ontstond het idee om de eenvoudige reparaties direct zelf uit te voeren. Wim, doortastend als hij is, kocht meteen wat gereedschap en reserveonderdelen en daarmee was de eerste loodgieter een feit.

In 2022 werd het loodgietersteam uitgebreid met René. Een doortastend team dat geen opgave te veel is! Of de te repareren pomp door STWC aangelegd is of door een andere organisatie maakt niet uit, er moet water vloeien. Soms ziet het er hopeloos uit, maar met een beetje vindingrijkheid lukt het in de meeste gevallen wel.

In 2023 werd, tijdens een meeting bij het schooltje Stepping Stones in Kouk Thnot, het idee besproken om in de community zelf iemand op te leiden om deze reparaties uit te voeren. Dit werd door ons aanspreekpunt Mr. Klang positief onthaald, echter in 2024 was dit nog niet gerealiseerd. Het is tenslotte Cambodja.

Niet getreurd, één keer mis geschoten betekent niet dat er opgegeven wordt. Dit idee opnieuw onder de aandacht gebracht maar met één verschil; nu was Marco erbij. Marco van Meer ¬¬- die eigenlijk niet te benoemen valt zonder de naam van Eddy Roolvers erbij te vermelden – (de drijfveren achter Stepping Stones) vindt dit een perfect voorbeeld van zelfredzaamheid, iets wat veel mensen weer moeten leren en heeft dit direct in een kort verslag vastgelegd.

Twee weken later hebben we Mr. Sok Sorn een korte opleiding gegeven en tevens diverse reserveonderdelen achtergelaten. Daarmee is de lokale loodgieter in Kouk Thnot een feit, volgend jaar zullen we zien hoe succesvol dit is gelopen om het dan eventueel naar meerdere gebieden te kopiëren.

Het bericht Reparaties aan waterpompen verscheen eerst op Stichting Twentse Waterpompen Cambodja.

Waar ben je precies naartoe geweest?

‘Afgelopen januari heb ik een reis door Cambodja gemaakt. Ik heb mijn vriend Elzo opgezocht die zich al jaren inzet voor de bevolking van het land met zijn Stichting Twentse Waterpompen Cambodja (STWC). Ik wilde me inzetten voor de wereld en dit heb ik gedaan door samen met de stichting te zorgen dat er op plekken gesponsorde waterpompen werden geplaatst bij mensen die écht niets hebben. Want water betekent: een gezond en schoon lichaam, schone was, gewassen en kruiden kweken. En ik kan je verklappen, het was een hele bijzondere reis.’

Hoe heb je de reis ervaren?

Saskia straalt, ‘het was onvergetelijk.’ ‘Ik wist van de tevoren dat het een trip back-to-basic was omdat Cambodja een zeer arm land is. Om armoede van dichtbij mee te maken, is heel indrukwekkend. We werden meegezogen in een actief programma dat de groep had opgesteld. Tempels, de rimboe en monniken, alles kwam voorbij. Na een paar dagen waren wij letterlijk geland en zagen wij de schoonheid van het land. Deze mensen leven in armoede maar zijn gelukkig, trots, vriendelijk en behulpzaam. Mijn morele kompas ging op de kop, maar ik ben dankbaar dat ik dit mee mocht maken. Het heeft mij inzichten gegeven over mezelf en hoe goed wij het hebben in Nederland.’

Je geeft aan terug te willen geven, hoe heb je dit gedaan?

‘Tijdens deze reis heb ik op meerdere vlakken iets terug kunnen geven. Het hoofddoel van deze reis was het plaatsen van waterpompen. Door de jaren heen zijn er al ruim 300 pompen geplaatst door STWC. Ik ben trots dat we hebben kunnen helpen met het plaatsen van de pompen, maar ook met het ophalen van geld. Samen met mijn dochter heb ik ook een waterpomp gesponsord bij een school. In januari 2024 ga ik terug om deze pomp zelf te plaatsen. Dat wordt heel bijzonder. Daarnaast heeft Elzo aangegeven dat er veel behoefte was aan dameskleding en leesbrillen. De dames waren dolblij met hun kleding en een leesbril van de Wibra voor € 1.99. Ze bleven ons, de opticiens, maar knuffelen. Met een +2.0 op hun neus kunnen ze toch nog weer dingen beter zien. We hebben die dag ook scholen bezocht en lesgegeven over het opruimen van onder andere plastic, een rolstoel gekocht voor iemand en nog veel meer mooie dingen.’

Wat heb je geleerd van deze reis?

‘Deze reis heeft veel over mezelf geleerd en over de wereld. Het is bijzonder om te zien hoe gelukkig mensen zijn, terwijl zij vrijwel niks hebben. Hoe gastvrij zij zijn en altijd een ander vooropstellen. We kunnen daar nog heel veel van leren. Wees gelukkig met wat je hebt en niet met wat je niet hebt. Als we allemaal iets doen voor een ander, groot of klein, dan wordt de wereld weer een stukje mooier.’

Kunnen wij als collega’s iets doen?

Saskia glimlacht. ‘Ik vind het altijd heel lastig om donaties te vragen aan collega’s, maar ik weet dat een kleine of grote donatie zoveel verschil maakt in hun leven. Wij hebben geluk met schoon (drink)water. Voor hun is dit niet vanzelfsprekend. Daarom zou het prachtig zijn als we meer schoon water kunnen realiseren in Cambodja. Iedere donatie is welkom, klein of groot!’

Door Pamela van Geldrop
Op dit bericht is onze disclaimer van kracht.
Zie hiervoor www.hengelo.nl/disclaimer.

Het bericht Van Kantooramazone naar junglediva verscheen eerst op Stichting Twentse Waterpompen Cambodja.

18 februari 2020 – Eerste (echte) dag
Beetje uitgeslapen en om 11.00 uur afgesproken bij Bobo om de fietsen te halen. Allemaal een strakke rode Trek mountain bike. Super fietsen! Als eerste stop een schooltje in de stad, waar 3 pompen staan. Hier de hele dag zijn zou al geen straf zijn. Prachtig om naar al die kinderen te kijken (en bekeken worden). De pompen worden continue gebruikt om water te pompen voor hun groente tuintje. Daarna de stad uit. Wat een overgang! Zandweggetjes met allemaal hutjes. Hutjes met een bed, kleren hangen buiten aan hangertjes. Buiten koken op een gasbrandertje. En dan een vrouw met kind op de arm, uniform van een hotel aan, want ze moest straks waarschijnlijk weer werken in een hotel-receptie. Wat een contrast met de stad. Vandaag zeker een stuk of 10 pompen gezien. Allemaal op de foto gezet en gps-coordinaten vast gelegd. Het was de bedoeling dat we vandaag even gingen fietsen om aan het klimaat te wennen. Maar wat een dag. Echt super. Net na 6 uur terug; net voor het donker. En wat is een pilsje dan ongelofelijk lekker…

19 februari 2020 – Another day in Paradise – maar wel erg warm
Vandaag een uurtje eerder ontbijt en op pad. Een uurtje fietsen over asfalt naar een gebied boven Angor. Warme dag. Warmer dan gisteren. Zeker op het zwarte asfalt. Eenmaal van de weg af zien we verschillende huizen met waterpompen. Een aantal defect. Gisteravond nog wat gereedschap gekocht. Met twee keer een steeksleutel 17, waterpomptang en hamer kun je veel doen. Gereedschap kostte 13 dollar. We wilden het afronden naar 15 dollar, maar dat werd niet begrepen. Repareren lukt niet altijd omdat we geen reserve onderdelen hebben. Weer een aantal pompen gefotografeerd en gps coördinaten opgeslagen (ik ga voor de stichting de pompen in kaart brengen en zorgen dat ze op een interactie kaart komen op de website. [inmiddels is de site vernieuwd en vind je alle foto’s onder ‘kaart cambodja’ op deze site]). Het was weer indrukwekkend. Niet voor te stellen dat 10 km buiten de stad men zo leeft, zonder water. De pompen worden oa. gebruikt voor wassen en de tuin. Sommige mensen hebben er later een elektro pomp bij gezet. Belangrijkste is ook de 35 m diepe boring naar water, zodat er altijd goed water is, en de betonnen bak, zodat het geen smeerboel wordt. Ook de plekken uitgezocht waar de pomp ‘van ons’ en Wim komen. Om 7uur nog een afspraak bij Bobo. Samnang (de aannemer/boorder) was daar ook. Gelijk een cursus pomp reparatie gehad (laatste foto). Was verhelderend om even uitgetekend te krijgen hoe de kleppen en zuiger precies in het binnenwerk zitten. Hij heeft beloofd om reserve onderdelen mee te nemen vrijdag. Dan kunnen we makkelijker een pomp repareren als we een kapotte tegenkomen.

De andere 20 dagen zijn terug te lezen op PolarSteps
Het was een onvergetelijke reis. Bedankt daarvoor Elzo! Ik ga zeker nog eens terug (en dan ook met Lucienne).

Henk Naber

Het bericht Reisverhaal van Henk verscheen eerst op Stichting Twentse Waterpompen Cambodja.

De eerste paar dagen heb ik geprobeerd dit land en de mensen rationeel te begrijpen, natuurlijk zonder succes. Vervolgens heb ik maar alles over me heen laten komen, voor mij een geheel nieuwe ervaring omdat ik niet gevraagd ben oplossingen te vinden. Door veel plekken op zowel het platteland alsook in de stad te bezoeken, veel gesprekken te voeren en vooral goed te kijken en te luisteren heb ik me langzaam maar zeker een beeld gevormd van hoe de mensen denken en handelen.

Hoewel ik in eerste instantie dacht dat het gemis aan vers water (een primaire levensbehoefte) één van de grootste problemen van Cambodja is, bestaat er een veel dieperliggend probleem namelijk het gemis aan onderwijs.
Dit is vooral veroorzaakt door de Khmer Rouge die tussen 1975 en 1980 25% van de bevolking systematisch uitgeroeid heeft. Er zijn maar weinig mensen die hier openlijk over praten, als ze dit al doen is het op een gedempte toon. Tijdens een van mijn gesprekken heeft iemand me verteld dat de mensen die deze periode meegemaakt hebben nog steeds bang zijn dat de Khmer Rouge terugkeert als ze een beter leven krijgen. Dit legt een grote druk op de samenleving en bevordert initiatieven om de samenleving te verbeteren niet. Hierdoor zoeken veel mensen hun heil in alcohol; alcoholverslaving is dan ook een groot probleem zowel bij mannen alsook bij vrouwen.
Door het gemis aan onderwijs hebben ze niet geleerd op te ruimen, er ligt overal veel rommel (vooral plastic) ook in de jungle. De rivieren en beken zijn open riolen, van waterzuivering hebben ze hier nog nooit gehoord. Op de vele scholen die we bezocht hebben, wordt aan het scheiden van afval en het opgeruimd houden van de leefomgeving veel aandacht gegeven, ook de link naar gezondheid wordt gelegd.

Een andere beperkende factor is de corruptie in dit land: het vertrouwen van de bevolking in de overheid is zo goed als nihil en de kloof tussen arm en rijk is groot. Van de andere kant subsidieert de overheid wel het basisonderwijs (groep 1 t/m 8). Vervolgonderwijs is echter weer ver te zoeken en is grotendeels afhankelijk van vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties.

Maar er zijn ook lichtpuntjes; families (vaak gescheiden moeders met hun kinderen en families, maar ook man en vrouw) die samenwerken en zo relatief snel een beter bestaan opbouwen. Cambodjaanse mensen werken dan ook zeer hard, ze hebben vaak 2 banen en hebben van de 9 tot 5 mentaliteit nog nooit gehoord.

Samenvattend is Cambodja een zeer mooi land waar de mensen gelukkig zijn met wat ze hebben, niet klagen, erg veel lachen, zeer gastvrij zijn, met elkaar delen en elkaar nog wat gunnen. Daar kunnen wij nog wat van leren!!

Toch mag de westerse wereld wel wat meer aandacht aan dit land schenken, iets wat ze na de Khmer Rouge periode vergeten hebben. Regen kunnen we ze niet geven, maar ondersteuning op het gebied van onderwijs en waterbeheer wel degelijk.

Over STWC tenslotte nog een paar woorden. De manier waarop Elzo de plekken uitzoekt, de kwaliteit van de aanleg van de waterpompen en de controle van de reeds aangelegde pompen waarbij niet werkende pompen gerepareerd worden, schept vertrouwen bij de inwoners. Vertrouwen is de basis om hen bij te brengen dat ze hun rommel moeten opruimen en daarmee hum leefomgeving duidelijk kunnen verbeteren. Zo zouden grote NGO’s ook moeten werken!!

Het bericht Impressie door René verscheen eerst op Stichting Twentse Waterpompen Cambodja.

Afgelopen februari heb ik het genoegen gehad om een week samen op te trekken met Elzo, de enthousiaste motor achter STWC. Hij heeft me niet alleen laten zien hoe de nieuwe pompen worden aangelegd maar ook hoe hij de reeds geplaatste pompen controleert op eventuele mankementen.

Het begon een jaar geleden toen ik een week in de omgeving van Siem Reap ging fietsen. Op de tweede dag werd ik door Bobo voorgesteld aan een rijzige, grijzige, goedlachse man; ook een Nederlandse vriend van Bobo die mee zou gaan op fietstour; Elzo.

Tijdens het fietsen en de daarbij horende stops vertelde Elzo veel over zijn passies; ver weg fietsen en vooral de waterpompen. Tijdens een van die stops bij een gehucht in de jungle, waar geen water voorhanden was, hebben we zelfs heel uitgebreid gebabbeld over de stichting. Het is precies dat gehucht waar een jaar later de door mij gedoneerde pomp geplaatst is in het bijzijn van Bobo, Elzo, de dankbare bewoners en mijzelf.

Een half jaar voor de plaatsing plande ik mijn volgende trip naar Siem Reap en kwam het contact met Elzo ook weer, via e-mail, op gang. Data werden uitgewisseld en de donatie werd afgerond. De plaatsing van de pomp kon tijdens mijn verblijf gepland worden en de locatie was geen probleem, die was immers al bekend; het gehucht in de jungle.

Ik keek enorm uit naar de week in Siem Reap en de tijd tot de vertrekdatum leek wel eeuwen te duren. Medio februari liep ik eindelijk de aankomsthal van Siem Reap Airport uit; het zou een speciale week worden.

Alle zeven dagen waren prachtig, maar ik wil er twee bijzondere dagen uitpikken; ze behelzen alle facetten van het goede werk dat Elzo verricht. Dag drie begint in de winkel en werkplaats van Bobo. Ik dacht dat ik vroeg was, maar bij aankomst staat Elzo al te praten en te dollen met het personeel. Zijn witte tanden, omzoomd door z’n bruine “kop”, lachen me toe. Net als de andere dagen staat hij te popelen om op de fiets te springen en te vertrekken. “Vandaag gaat het gebeuren, we gaan jouw pomp plaatsen”. Samen met Bobo fietsen we in een dik half uur naar het gehucht in de jungle waar we vorig jaar halt hadden gehouden. Het laatste stuk leidt ons via een smal zandpad naar de 4 houten paalhuisjes alwaar de mannen van de aannemer net was begonnen met het opbouwen van  de boorinstallatie.

Er was een drukte die de bewoners duidelijk niet gewend waren, de kinderen keken vol bewondering naar de werklieden en de drie mannen op de fietsen. Dan komt die brede lach van Elzo weer om de hoek kijken en het ijs is snel gebroken. Vol enthousiasme vertelt Elzo mij hoe het hele boorproces gaat verlopen en wie wat allemaal aan het doen is. Het moment dat de boorkop de grond in gaat, schieten mijn ogen bijna vol en ontstaat er toch iets van een brok in mijn keel…. een bijzonder moment, waar ik toch lang naar toe heb geleefd. De een na de andere boorbuis verdwijnt naar de diepte. Tot 24 meter diepte hebben ze geboord als er besloten wordt dat het diep genoeg is. Alle opvolgende werkzaamheden worden door Elzo aan mij uitgelegd; het invoeren van de kunststof buizen, het grind, het zand en het verwijderen van de ombuis. Elzo houdt, ondanks dat hij even met de lokale kinderen een spelletje speelt, het hele proces nauwlettend in de gaten. Rond lunchtijd is het hele boorproces inclusief leidingwerk gereed. De werklui beginnen na hun lunch aan het installeren van de pomp en het metselwerk. Tijdens deze tweede fase van de plaatsing is duidelijk te zien hoe de werklieden op elkaar ingewerkt zijn; eentje is met de voorbereidingen aan de pomp bezig, de ander is specie aan het maken en weer een ander is al een beetje aan het opruimen.

Vlotjes maar zeer gedegen wordt de pomp geplaatst en het metselwerk gerealiseerd… vaardige handen met relatief beperkt gereedschap; vaklui! Elzo nodigt mij uit om met een oude priem mijn initialen in de natte specie te krassen… weer natte ogen en effe slikken. Elzo verteld me een paar tellen later dat hij het ook elke keer weer een prachtig moment vindt als er een pomp gereed is.

Het vrachtwagentje draait in de namiddag het zandpad op en verdwijnt tussen het jungle groen. We drinken het laatste slokje bier uit ons blikje; een restantje van het rondje bier met de werklieden. Ik kijk Elzo aan en dat is genoeg. Elzo begrijpt het en zegt met alle Twentse nuchterheid: “Mooi he”.

Nadat we de nieuwe gebruikers hebben uitgelegd dat ze de pomp 2 dagen niet mogen gebruiken (de specie moet drogen) stappen we op de fiets en zetten koers over het zandpad naar Siem Reap. Twee uurtjes later op het terras van een restaurantje vertel ik Elzo hoe ik deze dag beleefd heb en wat hij toch een goed werk levert. Met recht een bijzondere dag waar ’s avonds uitgebreid op gedronken moet worden stellen we vast. Echt nachtwerk is het uiteindelijk niet geworden, want de dag erna moet er weer gewerkt worden…. in elk geval door Elzo.

Een andere bijzondere dag was dag 5. Net als dag 3 begint deze bij het vaste afspreekpunt, de winkel en werkplaats van Bobo. We willen deze dag een aantal reeds aangelegde pompen gaan bekijken en een plaats waar mogelijk een volgende pomp geplaatst gaat worden. Een speciale plaats want het wordt de plek voor pomp nummer 100; u leest het goed, pomp nummer 100. Goedgemutst en babbelend trappen we de stad uit, Elzo heeft altijd wel iets te vertellen. Het weer is ideaal; niet te warm en een lichte sluier aan bewolking hangt boven ons. We trappen lekker door en zijn al snel bij de eerste locatie aangekomen. De jonge bewoonster is verrast door ons bezoek, ze geeft haar baby net borstvoeding in haar houten huis. We zeggen op gepaste afstand hallo en gaan eerst de pomp bekijken. Hier is dus duidelijk te zien dat het water niet alleen voor het wassen en het koken wordt gebruikt. Een prachtig onderhouden moestuin, vol jonge groene gewassen, flankeert de pomp. De eigenaren maken dus optimaal gebruik van het water. Werkelijk prachtig om te zien wat het hebben van water voor een invloed heeft op zo’n mensen. Was het volgens Elzo eerst een stukje kurkdroog ongebruikt terrein, nu een plaatje van een tuin vol groeiende etenswaar. Na een vriendelijke babbel met de moeder fietsen we enkele honderden meters verder waar we de volgende pomp gaan bekijken. Ook hier zie ik dat de watervoorziening optimaal gebruikt wordt; de was hangt nog druppelend aan de lijn en de vrouw des huizes is net bezig met het schoonmaken van enkele vissen. Vrolijke gezichten kijken ons aan als we afstappen en richting de pomp lopen over een keurig verzorgd erf. Ja, dat moet ik nu ook maar meteen vertellen. De Cambodjanen zijn nog niet erg milieubewust en gooien dus hun afval naast hun huis of in de directe omgeving weg. Als zulke mensen een pomp toegewezen krijgen van Elzo, zullen ze toch eerst al die troep moeten opruimen anders gaat het hele verhaal niet door. Persoonlijk vind ik dat Elzo hiermee een extra dimensie aan het geheel meegeeft; een schone omgeving en schoon water, niet voor de ouders, maar voor de kinderen die daar opgroeien. Fantastisch. De vrouw kijkt lachend naar Elzo als die een vies gezicht trekt wanneer hij de vis ziet (hij is niet zo’n fan van visgerechten, blijkt later). Het lijkt wel z’n tweede natuur hoe de sterke rechterarm naar de hendel van de pomp reikt en deze op en neer beweegt; “hij werkt nog prima”. Een korte gekscherend opmerking naar de vriendelijke bewoners en we springen alweer op de fiets. Het zandpad eindigt bij een asfaltweg die we oversteken. Een volgend pad dient zich aan, dik mul zand maakt het trappen zwaar en na een stuk “baggeren” sturen we links een erf op. De fietsen zetten we tegen een palmboom en lopen naar een pomp die 3 dagen eerder is geplaatst.

De vrouw des huizes komt vanuit haar huisje naar ons toe gelopen. Vol trots laat ze ons zien dat ze plaggen gras rondom de pompbak heeft gelegd en deze al goed heeft besproeid met het “nieuwe” water. Het ziet er inderdaad keurig uit, net als de rest van het erf. De pomp wordt natuurlijk weer even getest, de kwaliteit van het water wordt bekeken en goedgekeurd. Elzo staat nog even te dollen met het omaatje terwijl ik enkele foto’s schiet van de pomp en de omgeving. Telkens weer is die brede lach en het grapje met de bewoners een sterk wapen van die Kerel ut Twente; mooi om dat op een afstand te bekijken. We moeten weer verder want er staat veel op de planning vandaag. We volgen het zandpad honderden meters verder het platteland op om bij de volgende locatie te komen. Hier gaan we een potentiele nieuwe locatie bekijken. Het blijkt een familie te zijn met drie zussen, dus drie huisjes. We treffen de jongste zus aan die sinds enkele dagen moeder is. In het houten huisje met golfplaten dak zit ze rustig bij haar baby. Bloedje heet onder dat dak en daarbij heeft ze nog een wollen muts op. Het lijkt ons, zwetend van het fietsen, toch wel wat overdreven zo’n muts, maar de jonge vrouw geeft aan het niet warm te hebben. Haar gezicht zegt iets anders. Tussen de drie huisjes is een open gebied waar de pomp moet komen, de 100^ste pomp!! Op een afstandje bekijk ik hoe Elzo staat te wikken en te wegen: Is hier een pomp op z’n plaats? Waar zou die dan moeten komen? Hoe is de gesteldheid van de grond? Of moet ik toch iemand anders de pomp beloven? Je ziet dat deze vragen in z’n hoofd rondspelen. Hij loopt van de ene naar de andere plek. Wikken en wegen. Ja of nee? Wel of geen pomp hier plaatsen? Drie jonge gezinnen, hardwerkende mannen, baby’tjes. Het lijkt mij ook niet makkelijk en dat is het ook niet. “Wat ben ik blij dat je bij me bent en dat ik deze beslissing nu eens niet alleen hoef te maken”. Na enkele overpeinzingen besluit Elzo dat hier de 100^ste pomp moet komen, hij lijkt opgelucht maar ook vermoeid. Het kost hem zichtbaar veel energie. Vooruit, het ei is gelegd, afspraken worden gemaakt en terloops wijst hij de mensen er fijntjes op dat verroeste batterijen niet op de grond horen te liggen. Hij verzamelt ze, legt ze in een bakje en verteld de bewoners dat het erg slecht is voor de kinderen. Begripvol neemt een van de bewoners het bakje in ontvangst en zet het weg, buiten het bereik van de kinderen. We laten de verheugde mensen achter ons, trappen terug naar de asfalt weg en besluiten te gaan lunchen bij een familierestaurant. Het is nog een heel eind fietsen, de temperatuur is inmiddels aanzienlijk gestegen en daarom prijzen we ons gelukkig dat we in de schaduw van een paradijselijk bladerdek kunnen trappen. Alvorens we bij ons favoriete restaurantje gaan lunchen laat Elzo me nog 4 eerder geplaatste pompen zien; een voor een keurig werkend. De ijskoude cola streelt onze droge kelen en de zoute, pittige soep smaakt voortreffelijk. Na de lunch vertel ik Elzo dat ik erg leuk zou vinden om nog even naar mijn gedoneerde pomp te gaan kijken, de specie zal immers toch wel droog zijn. Elzo ziet dit wel zitten en samen rijden we weer de asfaltweg op. De maag goed gevuld, geen dorst, volop schaduw en heerlijk temperatuurtje. De beentjes draaien makkelijk rond, het grote verzet wordt gehanteerd en we “hangen” lekker achter een tuktuk die we gebruiken als gangmaker.

We bereiken het pad richting het gehucht dan ook spoedig. Even foto’s maken, pomp proberen en dan door naar Siem Reap, dat is het plan. Echter….als we het gehucht bereiken blijkt er een feest te zijn; muziek, visjes op de “BBQ”, lege blikken bier, dansende bewoners en rondrennende kinderen. Nadat de foto’s bij de pomp gemaakt zijn, zullen en moeten we bier drinken. Geen ontkomen aan. We lopen naar de andere kant van het erf en kijken elkaar vol ongeloof aan. Op een tafel staat een accu, twee speakers en iets van een versterker; disco in de jungle.

Op een grotere tafel zitten de dames in kleermakerszit bier te drinken en de mannen hangen erom heen met blikjes bier in hun handen. Al snel blijkt er niet genoeg bier aanwezig te zijn, waarop een van de mannen op een oude scooter springt om een tiental minuten later terug te keren met een zak vol blikjes bier en een andere zak vol met ijsklontjes. Dit als verdwijnt vakkundig in een koelbox. Even later dus lauw tot licht gekoeld bier voor iedereen. Er wordt gedanst, gegeten, gerookt en gedronken; feest dus. Mijn pakje sigaretten is erg in trek en binnen now time hebben de mannen het pakje leeg gerookt. Het feest nadert z’n top; het dansen wordt intenser, het bier vloeit rijkelijker, ik rook inmiddels lokale sigaretten (niet te versmaden) en de geroosterde visjes worden vriendelijk aangeboden en evenzo vriendelijk door Elzo en mij afgewezen. Er wordt nog een lading bier gehaald terwijl wij ons af en toe lachend aankijken en ons letterlijk afvragen hoe dit gaat aflopen. Inmiddels werd er via een I-pod muziek in de installatie gepompt. Dat geeft ons de mogelijkheid om Khmer muziek  te verruilen voor good old American songs. Toppunt is voor mij toch wel het moment dat Hotel

Mijn laatste dag was inmiddels aangebroken en zou ’s-morgens nog koffie gaan drinken bij hotel Tigre, waar Elzo woont (logeren kun je het niet noemen). Daar aangekomen bleek Elzo gewoon kantoor te houden op het terras; alle papieren lagen op tafel, laptop open, leesbril op zijn neus, kopje koffie en zijn eigen Blues muziek op de speakers van het terras. Hij was druk bezig de administratie op orde te brengen, lijsten met namen van donateurs, pompnummers, data etc… wat is het toch een druk baasje. Hij vertelde me,  van diep uit zijn hart dat hij moe was, tegen de laatste drie weken opkeek en erg graag naar huis wilde. Maar ja, er moesten nog enkele pompen geplaatst worden waaronder die mijlpaal: pomp nummer 100. Toch weer die brede grijns. Drie uur later en na een lunch metCalifornia van The Eagles door het woud schalt. Lallend zingen de bewoners mee. “Da’s toch niet te geloven” hoor ik Elzo boven de muziek uit roepen, “prachtig”. De zon begint al behoorlijk te zakken terwijl de stemming tot een hoogtepunt is gestegen. “Als we te lang blijven moeten we zo meteen in het donker over het zandpad naar de stad fietsen” roep ik naar Elzo. “ Geen goed idee, we moeten naar eens gaan” roep Elzo al dansend op weer een klassieker. Met veel moeite komen we los van alle vriendelijkheden en stappen met een hele lichte tred op onze fietsen af. Iedereen zwaait ons uit als we het zandpad opsturen; Elzo voorop en ik erachteraan. Meerdere malen roepen we naar elkaar “ongelofelijk, wat was dit fantastisch”. Met de schemer op onze achterwielen bereiken we Siem Reap. Het is al donker als we even later de fietsen voor de Pub stallen. Even bijkomen van al dat gene wat we heden hebben meegemaakt. Op het terras genieten we van een welverdiend drankje, het was immers weer een drukke werkdag.

Moest ik toch echt richting Airport. Zijn bruine, sterke armen kwamen breed uitgespreid op me af en een sterke omhelzing volgde. Enkele woorden werden nog uitgewisseld en vervolgens liepen we ieder een andere kant op; zo hoort dat! “See you” hoorde ik hem nog roepen. “Sure” was mijn antwoord.

Op 11 kilometer hoogte vloog ik alweer richting de Westerse Wereld, een wereld waar water de gewoonste zaak van de wereld is terwijl dat in de wereld, waar ik een paar uur geleden nog was, helemaal niet zo is. Elzo had me de afgelopen week een prachtig inzicht gegeven in zijn werk voor de STWC; dat had ik nooit van mijn leven willen missen…. en ook niet de andere momenten met Elzo en de mensen die hij inmiddels allemaal kent in Siem Reap.

Elzo, van harte dank voor de gastvrijheid, de verhalen en de brede lach…… kom ik terug naar Siem Reap? Sure.

Elzo, wat een kerel!

Peter Hoens

Het bericht Een week “veldwerk” met Elzo verscheen eerst op Stichting Twentse Waterpompen Cambodja.

Op onze zoektocht naar nieuwe plekken voor waterpompen kies ik ervoor om een zonnebril op te zetten. Letterlijk en figuurlijk.
De mensen zijn zo blij als er een waterpomp bij hun huis geplaatst wordt. Eindelijk drinkwater dat ze uit de grond, 25 meter diep, kunnen oppompen. Kinderen spetteren rond en de mensen zetten het boorteam van STWC een rijstmaaltijd voor als dank. 7 waterpompen zijn nu geboord, het begin is gemaakt in 2017!

Als ik het stof van mijn bril afveeg, zie ik mensen die wij gelukkig hebben gemaakt met water. Het geeft me een voldaan gevoel dat ik iets – hoe klein ook – heb kunnen bijdragen aan de leefomstandigheden van de arme Cambodjaanse plattelandsbevolking.

Aldje van Helden.

In memoriam Jan du Sart 6-9-2013

Het bericht Je bril bepaalt wat je ziet verscheen eerst op Stichting Twentse Waterpompen Cambodja.

Het bericht Waterpomp Nr. 99 is aangelegd! verscheen eerst op Stichting Twentse Waterpompen Cambodja.

Het bericht Waterpomp-avontuur verscheen eerst op Stichting Twentse Waterpompen Cambodja.

Het bericht Pomp nummer 90 verscheen eerst op Stichting Twentse Waterpompen Cambodja.